บทความ / สาระน่ารู้

Stroke (โรคหลอดเลือดสมอง) : ภัยเงียบที่ต้องรู้เท่าทัน

Stroke หรือ โรคหลอดเลือดสมอง คือภาวะที่สมองขาดเลือดไปเลี้ยง เนื่องจากหลอดเลือดตีบ อุดตัน หรือแตก ส่งผลให้เซลล์สมองถูกทำลายและตายลงภายในระยะเวลาอันสั้น หากรักษาไม่ทันท่วงทีอาจนำไปสู่ความพิการหรือเสียชีวิตได้

ประเภทของ Stroke

เราสามารถแบ่ง Stroke ออกเป็น 2 ประเภทหลักที่เห็นได้ชัด:

  1. Ischemic Stroke (หลอดเลือดสมองตีบหรือตัน): พบได้บ่อยที่สุด (ประมาณ 80%) เกิดจากลิ่มเลือดอุดตันหรือไขมันพอกตัวที่ผนังหลอดเลือด

  2. Hemorrhagic Stroke (หลอดเลือดสมองแตก): เกิดจากหลอดเลือดมีความเปราะบางหรือความดันโลหิตสูงจนแตกออก ทำให้มีเลือดออกในเนื้อสมอง

    จำให้ขึ้นใจ! สัญญาณเตือนด้วยหลัก “B.E.F.A.S.T.”เมื่อเกิดอาการสโตรก “เวลาคือสมอง” (Time is Brain) ยิ่งไปถึงมือหมอเร็วเท่าไหร่ โอกาสรอดและกลับมาเป็นปกติก็ยิ่งสูงขึ้น โดยใช้เกณฑ์สังเกตดังนี้:

    • B (Balance): เสียการทรงตัว เดินเซ เวียนศีรษะกะทันหัน

    • E (Eyes): ตาพร่ามัว มองไม่เห็น หรือเห็นภาพซ้อน

    • F (Face): หน้าเบี้ยว ปากเบี้ยว ยิ้มแล้วมุมปากตกข้างหนึ่ง

    • A (Arms): แขนขาอ่อนแรงยกไม่ขึ้น หรือมีอาการชาครึ่งซีก

    • S (Speech): พูดไม่ชัด พูดไม่ออก หรือพูดจาสับสนฟังไม่รู้เรื่อง

    • T (Time): ต้องรีบไปโรงพยาบาลทันที อย่ารอดูอาการ !

ปัจจัยเสี่ยง

  • ปัจจัยเสี่ยงที่ควบคุมไม่ได้ เช่น อายุ,เพศ และพันธุกรรม

  • ปัจจัยที่ควบคุมได้

     

    ปัจจัยเสี่ยงและแนวทางป้องกัน

  • ความดันโลหิตสูง – หมั่นตรวจเช็คและทานยาตามหมอสั่ง

  • เบาหวาน – ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดให้เหมาะสม

  • ไขมันในเลือด – เลี่ยงของทอด ของมันและออกกำลังกายสม่ำเสมอ

  • การสูบบุหรี่ – ควรเลิกอย่างเด็ดขาดเพราะทำให้หลอดเลือดแข็งตัว

  • น้ำหนักเกิน – ควบคุมอาหารและดัชนีมวลกาย (BMI)

     

    ป้องกันไว้ดีกว่าแก้…

    การใช้ชีวิตอย่างสมดุล (Healthy Lifestyle) คือเกราะป้องกันที่ดีที่สุดครับ การตรวจสุขภาพประจำปี การทานอาหารที่มีประโยชน์ และการจัดการความเครียด จะช่วยลดโอกาสการเกิดโรคนี้ได้อย่างมาก

    “จำไว้ว่า… เมื่อสงสัยว่าใครมีอาการสโตรก อย่ารอให้ถึงเช้า อย่ารอให้หายเอง ให้รีบโทร 1669 หรือพาไปห้องฉุกเฉินทันทีครับ”